2# Bilmeni İstediğim Birkaç Notum Var

Uzun bir aradan sonra hem geri dönüş hem de “Bilmeni istediğim birkaç notum var” serisinin devamı mahiyetinde yazmaya başlıyorum, merhaba!

İnternet dünyasında bilgi çöplüğüne bulaşmadan yaşamak oldukça zor bir hal aldı. İnsanımıza bulaşan “Araştırmama hastalığı” ise buna çanak tutuyor. Bilinçsizce, düşünmeden inanma potansiyeline sahip bu insanlar. Niyetleri halis olabilir ama sonuçları hepimizi etkiliyor. Çinlilere ait bir atasözü vardır: “Öğrenmek, akıntıya karşı yüzmek gibidir. İlerleyemediğiniz takdirde gerilersiniz.” Biz de gerilemeye devam ediyoruz. Bu durumu düzeltmeden kaliteli bir toplum ve gelecek inşa etmek pek mümkün görünmüyor. Tarih, övünmek için değil, ders almak için vardır. Biz ise birçok şeyde olduğu gibi bunu da ters anlayarak sadece övünüyoruz. Bilimden, sanattan o kadar uzağız ki artık bunlar önemsiz gelmeye başlıyor. Öz eleştiri yapmak gerekir . Gelecek, o yavur dediğiniz insanların elinde. Buna rağmen “Ecdadımız olmasaydı bunlar hiçbir şey yapamazdı.” diyen yüzsüzler de var. Sürekli “Övünme” hatasını tekrarlıyorlar. Halbuki senin görevin, ecdadının sana mirası olan ilmi sahiplenip daha ileriye taşımaktı. Düşünmeyen, okumayan bir toplum olduk ve böyle bir misyondan uzaklaştık. “Lafla peynir gemisi yürümez.” atasözünü hayat felsefesi haline getirme vakti geldi: Konuşma, yap!

1. Albert Einstein başarısız bir öğrenci miydi?

Einstein_1921_by_F_Schmutzer_-_restoration
Albert Einstein

Hemen hemen hepimizde olan bir şeydir avuntu. Bir şeyi başaramayınca ister istemez kendimizi yalnız hisseder ve ortak aramaya çalışırız. Günümüz öğrencilerinin en büyük dertlerinden biri de fizik ve matematik diyebilirim. Bu alanlardaki başarısı ile tanınan Albert Einstein’ın da küçükken başarısız olduğu yönünde çıkan dedikodular oldukça ilgi çekici. “Koskocaman Einstein bile kalıyormuş olum!” ifadesi güçlü bir teselli oluyor herhalde ama bu tamamen yanlıştır. Siz de hak vereceksiniz ki bilgi birikimi olmadan fizik ve matematik alanlarında keşifler yapmak imkansıza yakındır. Peki, o dönemde çalışmalarına “Saçma” denilebilecek düzeyde ulaşılmaz teoriler üreten bir adamın öğrencilik hayatında başarısız olması inandırıcı mı? Hayır. National Geographic’de okuduğuma göre, Albert Einstein’a bir haham “Yaşayan en büyük matematikçi, matematikten kaldı” başlıklı bir yazı göstermiş. Einstein ise gülerek şöyle demiş: “Ben matematikten hiç kalmadım, daha 15 yaşına gelmeden diferansiyel ve integral hesabında ustalaşmıştım.

2. Parmak izlerinin farklı olması

gercek-ekrana-entegre-parmak-izi-okuyucu-esas-simdi-geliyor-2
Parmak izlerimiz neden farklıdır?

Yaklaşık 7.6 milyar insan nüfuslu bir gezegende yaşıyoruz. Zaman geçmiyor ki olay olmasın, dertsiz tasasız yaşayalım. Bundan dolayı parmak izleri en çok kriminalde kullanılıyor. Peki ne oluyor da bunca insanda bulunan bir şey, farklı kombinasyonlara sahip? Parmak izleri, embriyo oluşumunun ilk 3 ayı içerisinde gerçekleşiyormuş. Bu süreçte; kan basıncı, kandaki oksijen miktarı, hormon seviyeleri, parmaklar ile amniyotik sıvı arasındaki etkileşim ve fetüsün rahim içindeki hareketleri gibi etmenlerin etkisiyle farklılıklar olmakta. Ortada bir sürecin ve birçok etmenin olması, parmak izlerinin 2 fetüs için de aynı olma ihtimalini oldukça düşürüyor. Şunu da bilmekte fayda var: İhtimalin düşük olması gerçekleşmeyeceği anlamına gelmemektedir.

3. Parmakların suyun altında buruşması

wrinkly_fingers-e1334446129766
Parmaklarımız neden buruşur?

Duş alırken ya da parmaklarımızın suyun altında 5 dakikadan uzun kalması durumunda buruştuğunu fark etmişsindir. Bunun nedenini sorsam muhtemelen cevabın “Derinin su kaybetmesi” olacaktır ama durum sandığın gibi değil. 2013 yılında (Bu konuda güncel bir araştırma bulamadım) yapılan bir deneyde, buruşuk parmakların ıslak ya da suyun altında olan bir cismi daha kolay kavrayabildiği sonucuna varılmıştır. Buna neden olan ise refleksif ve istemsiz hareketlerimizi kontrol eden sinir sistemi otonom olduğu düşünülüyor. Bu sonucun, derinin su kaybetmesi fikrinden daha kuvvetli olmasının sebebi ise, sinir sistemi hasar görmüş kişilerde parmak buruşmasının görülmemesiymiş.

4. Neden bebeklik yıllarımıza dair hatıralarımız yok?

baby-boy-hat-covered-101537 (1)
Neden bebeklik dönemini hatırlayamayız?

Büyük bir ihtimalle şimdiye kadar hiç düşünmediğin bir konuydu. Sen düşünmüş olsan bile ben hiç düşünmemiştim çünkü cevabını biliyor olarak hissediyordum. Ne oldu, nasıl oldu bilmiyorum ama bu soru karşıma çıkıverdi. Neden bebekliğimi hatırlayamıyorum? O zamanlar ruhum veya bilincim yok muydu? Ya da şöyle diyim: O zamanlar “Ben” yok muydum? Ürkütücü. Yaşadığım sürece her anımı puslu da olsa hatırlayabiliyorum. O zamanları hatırlayamamak beni tedirgin etmişti ve araştırmaya başladım. Neyse ki bu sorun sadece bende yokmuş. Bilim insanları bir asrı aşkın bunun cevabını bulmak için uğraşıyorlarmış. Bu araştırmayı sürdüren başka bir çift ise Toronto Üniversitesi’nde Paul Frankland ve Sheena Josselyn çifti imiş. Bebeklik yıllarımızda henüz gelişimimizi tamamlayamadığımız için sürekli vücudumuz üretim halinde. Bu gelişimden etkilenenlerden biri de nöronlarımız. Anlık olarak olayları değerlendirebiliyormuşuz. Yani bilincimiz varmış ama henüz kalıcı bir hafızaya sahip değilmişisiz. Nöronlar sürekli birbirleriyle birleşip ayrıldıkları için anılarımız da yok oluyormuş. Gerçekten üzücü. Günümüzde unutmak tedavi olarak kullanılsa da o yıllara ait birkaç anıya sahip olmak güzel olabilirdi…

Kaynakça:

1. Albert Einstein başarısız bir öğrenci miydi?

  • ^ National Geographic, “Deha.
  • ^ Matematiksel.org, “Okuldayken Albert Einstein’ın matematiği kötü müydü?
  • ^ BilimFili, “Einstein hakkında bilmediğiniz 10 gerçek
  • ^ Evrim Ağacı, “Albert Einstein ile ilgili temel bilgiler

2. Parmak izlerinin farklı olması

  • ^ TÜBİTAK Bilim Genç, “İnsanların parmak izleri neden farklıdır?
  • ^ Evrim Ağacı, “Her insanın parmak izi farklı mıdır?

3. Parmakların suyun altında buruşması

  • ^ Evrim Ağacı, “Parmak kırışıklılığının nedeni açıklandı mı?
  • ^ BBC, “DERGİ – El ve ayaklar neden suda buruşur?
  • ^ Scientific American, “Why do our fingers and toes wrinkle during a bath?
  • ^ Live Science, “Why do fingers get pruney when wet? An evolutionary wrinkle!

4. Neden bebeklik yıllarımıza dair hatıralarımız yok?

  • ^ Scientific American, “Why can’t you remember being a baby?
  • ^ Live Science, “Why don’t we remember being babies?
  • ^ E-psikiyatri, “Bebeklik dönemi niye hiç hatırlanmaz?
  • ^ Evrimsel Antropoloji, “Neden unuturuz: Hafızayla igili 5 tuhaf gerçek
Reklamlar

2# Bilmeni İstediğim Birkaç Notum Var” üzerine 2 yorum

Burada Düşüncelerini İfade Etmekte Özgürsün!

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s